Wat als je medewerker een beroepsziekte heeft?

Onlangs voegde Federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke actinische keratose toe aan de lijst van beroepsziekten. Landbouwers, bouwvakkers en wegenwerkers die tijdens hun carrière deze voorloper van huidkanker ontwikkelen, kunnen zo voortaan onder voorwaarden een vergoeding krijgen. Maar wat is een beroepsziekte nu precies en waarop heeft jouw medewerker recht? We zetten het voor jou op een rij. Verder geven we enkele tips mee om goed met een beroepsziekte bij je werknemers om te gaan.

Wat is een beroepsziekte?

Een beroepsziekte ontstaat door het uitoefenen van een specifiek beroep, bijvoorbeeld wanneer een werknemer te lang is blootgesteld aan een beroepsrisico of slechte werkomstandigheden. Hij of zij heeft in dat geval recht op een vergoeding, waar we zo meteen dieper op ingaan.

Maar let op: niet elke ziekte die iemand op het werk oploopt, wordt aanvaard als een beroepsziekte. Om in aanmerking te komen, moet de ziekte veroorzaakt zijn door het werk én erkend zijn als beroepsziekte. De kans dat werknemers de ziekte krijgen moet met andere woorden groter zijn op het werk dan in het dagelijkse leven.

Enkele andere voorbeelden van beroepsziekten

Stoflongen (silicose): door te werken in een stoffige omgeving, waarbij werknemers stofdeeltjes zoals steenstof, metaaldeeltjes en asbest inademen.
Saturnisme (loodvergiftiging): bij werknemers in de ferro-industrie of bij schilders die frequent in aanraking komen met loodhoudende verf.
Doofheid als gevolg van langdurige blootstelling aan lawaai, bijvoorbeeld in een fabriek.

Naast beroepsziekten bestaan er ook ‘arbeidsgerelateerde’ ziekten die deels veroorzaakt kunnen worden of verergeren door het werk. Dat kan te wijten zijn aan meerdere factoren. Denk aan een lumbalgie, depressie of burn-out. Het Federaal Agentschap voor beroepsrisico’s (Fedris) voorziet echter enkel een vergoeding voor de strikt professionele ziekten, en dit alleen voor loontrekkenden en werknemers bij een lokale of provinciale overheidsdienst. Op de website van Fedris kun je de lijst van erkende beroepsziekten raadplegen.

Recht op schadevergoeding bij beroepsziekten

Wanneer een beroepsziekte leidt tot tijdelijke of definitieve arbeidsongeschiktheid, heeft de werknemer recht op een vergoeding. Om aanspraak te maken op een vergoeding, moet de bedrijfsarts het aanvraagformulier invullen en vervolgens indienen bij Fedris. Die instantie zal uiteindelijk beslissen of het daadwerkelijk om een beroepsziekte gaat. Zo ja, dan ontvangt de werknemer een schadevergoeding van het agentschap.

Deze schadevergoeding omvat:

de volledige terugbetaling van de geneeskundige verzorging, voor zover die niet gedekt is door de ziekteverzekering;
een uitkering ter compensatie van het loonverlies bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid;
een uitkering ter compensatie van het verlies aan beroepsbekwaamheid bij definitieve arbeidsongeschiktheid;
een bijkomende vergoeding voor de hulp van een andere persoon, als die nodig is om een normaal leven te leiden;
de terugbetaling van de begrafeniskosten en rente aan de rechthebbenden (partner, kinderen…) bij overlijden.

Stopzetting van de schadelijke beroepsactiviteit

Om te vermijden dat de beroepsziekte verergert, kan Fedris voorstellen om de beroepsactiviteit tijdelijk of definitief stop te zetten.

Tijdelijke stopzetting

Als de werknemer het werk tijdelijk moet stopzetten en van jou ander werk krijgt dat minder betaald wordt, past de beroepsziekteverzekering het loonverlies bij. Als werkgever krijg je het voorgeschoten loonverlies terugbetaald door Fedris. Is er geen ander werk beschikbaar en moet de werknemer een tijd thuisblijven? Dan heeft hij of zij gedurende die periode recht op dezelfde voordelen.

Definitieve stopzetting

Werknemers die ermee instemmen het werk voorgoed stop te zetten, mogen nooit meer een job aannemen die hen opnieuw in dezelfde ‘schadelijke’ omstandigheden plaatst. In dat geval krijgen ze een premie die gelijkstaat aan een forfaitaire vergoeding voor een blijvende arbeidsongeschiktheid (90 dagen). In sommige gevallen kunnen ze op kosten van de beroepsziekteverzekering een herscholing volgen om een nieuw beroep aan te leren. Tijdens die herscholing worden ze vergoed alsof ze volledig blijvend arbeidsongeschikt zijn.

Drie tips om goed om te gaan met werknemers met een beroepsziekte

Toon betrokkenheid

Heb je een werknemer met een beroepsziekte? Informeer je over zijn of haar aandoening. Zo toon je interesse en betrokkenheid. Wil de werknemer er liever niet over praten? Respecteer dan die keuze en oefen geen druk uit. Neem de situatie ernstig en aanvaard die zoals het is. Moedig ook de collega’s aan om zich open en begripvol op te stellen, zonder vooroordelen of geroddel. Dat is belangrijk met het oog op de verdere samenwerking en de groepsdynamiek.

Zoek samen naar oplossingen

Luister naar je werknemer en stel je open op. Geeft hij of zij aan deeltijds te willen werken? Moet het takenpakket aangepast worden? Bekijk samen wat mogelijk is en denk na over oplossingen. Focus op de kwaliteiten van de werknemer en hoe die optimaal kunnen ingezet worden.

Ga op zoek naar vervanging

Als je weet dat een werknemer langere tijd afwezig zal zijn door een beroepsziekte, is het goed om op zoek te gaan naar tijdelijke vervanging. Zo blijft de continuïteit gegarandeerd en beperk je de extra werkdruk voor de collega’s, die anders de taken moeten overnemen. Weet dat er verschillende mogelijkheden zijn om langdurig zieke medewerkers te vervangen, zoals interimarbeid.